Memurevleri çilingir arayan biri saat gece ikide telefonunu eline aldığında genelde tek bir şey merak eder: kapıyı biri gelip açacak mı, açacaksa ne kadar tutacak. İkinci soru birinciden kolay değil aslında. Çünkü aynı kilide, aynı saatte, aynı sokaktan iki ayrı çilingir çağırsanız bile telefonda söylenen rakamla kapıda söylenen rakam birbirini tutmayabilir. Bunun nedeni gizli bir tarife değil; işin gerçekten kaç değişkene bağlı olduğu.
Ücreti belirleyen etkenler
Kapı açma ücreti tek bir kalemden oluşmaz, birkaç etkenin toplamıdır:
- Kilit ve kapı tipi: Ahşap kapıda basit bir silindir kilit ile çelik kapıdaki 5 noktadan kilitlenen mekanizma aynı süreyi almaz. Barel arızalıysa, pim kırılmışsa veya kilit içeri çökmüşse müdahale süresi uzar.
- Saat: Gece geç saat ve resmi tatil çağrıları, gündüz mesaisine göre farklı ücretlendirilir. Bu, sektörde yaygın ve makul bir uygulamadır; gizlenecek bir şey değildir, telefonda açıkça söylenmelidir.
- Konum ve ulaşım süresi: Ekiplerin o an nerede olduğu, trafik durumu, kata çıkış (asansörsüz bina, yüksek kat) süreyi ve dolayısıyla emeği etkiler.
- Parça değişimi gerekip gerekmediği: Kilit sağlamsa hasarsız açım yapılır, ek ücret parça için değil emek için oluşur. Barel veya kilit değişmesi gerekiyorsa bunun bedeli ayrıca ve önceden konuşulmalıdır.
Bu dört kalem konuşulmadan verilen "gel bak, orada anlaşırız" cevabı, dürüst bir fiyatlandırmanın değil, kapıda pazarlık yapmanın işaretidir.
Dikkat edilmesi gereken uyarı işaretleri
Şu davranışlardan biri görülürse durun ve sorgulayın:
- Telefonda net bir aralık verilmeyip "merak etme, ucuz olur" gibi belirsiz cevaplar verilmesi.
- Ekip kapıya gelir gelmez, kilide bakmadan "bu kilit değişmeli" demesi.
- Açım bitmeden, iş üzerinde çalışılırken yeni bir rakam söylenmesi.
- Sökülen bareli veya kilidi göstermeden "bu artık kullanılmaz" denip elden alınması.
- Fatura veya fiş istendiğinde "onu sonra hallederiz" gibi oyalayıcı cevap verilmesi.
- Kimlik veya adreste oturduğunuzu gösteren belge sorulmadan doğrudan kapının açılmaya başlanması. Bu aslında sizin lehinize olması gereken bir adımın atlanmasıdır, dikkat edin.
İşlem öncesi mutlaka yapmanız gerekenler
Memurevleri çilingir hattını aradığınızda üç şeyi telefonda netleştirin: yaklaşık ücret aralığı, bu aralığın hangi durumda değişebileceği, işlem sonunda fatura kesilip kesilmeyeceği. Ekip geldiğinde kapıyı açmadan önce onayınız alınmalı; "şuna bakayım, açabilirim, şu kadar tutar, onaylıyor musunuz" cümlesini duymadan işe başlanmamalı. Adreste oturduğunuzu gösteren bir belge (kimlik, fatura, kira sözleşmesi) sizden istenmesi normaldir, hatta olması gerekendir; bu sizi de çilingiri de korur. İş bittiğinde fatura isteyin. Fatura vermeyen ya da vermekte zorlanan bir hizmetten kaçının, ne kadar hızlı gelmiş olursa olsun.
Mağduriyet halinde başvuru yolu
Fazla ücret ödediğinizi veya gereksiz parça değişimi yapıldığını düşünüyorsanız elinizdeki fatura ilk dayanağınızdır. Fatura yoksa şikâyet süreci ciddi şekilde zorlaşır, bu yüzden fatura talebinden vazgeçmeyin. Tüketici hakem heyetine veya ilgili tüketici mahkemesine başvururken fatura, varsa mesaj yazışmaları ve telefonda konuşulan rakamla kapıda ödenen rakam arasındaki fark elinizde kanıt olarak durur. Muratpaşa'daki Etiler, Konuksever, Varlık gibi çevre mahallelerden gelen çağrılarda da aynı kural geçerli: yazılı ya da kayıtlı hiçbir teyit yoksa iddia iddia olarak kalır.
Memurevleri'nde ister gece yarısı çelik kapıda kalın, ister gündüz barel değişimi gerektiren bir arıza yaşayın, sürecin şeffaf ilerlemesi büyük ölçüde sizin sorduğunuz sorulara bağlı. Telefonda net cevap alamadığınız bir çilingiri kapıdan içeri almayın; adreste de aynı netliği istemekten çekinmeyin.