Tuzcular çilingir aradığınızda telefonda üç farklı yerden üç farklı rakam duyabilirsiniz. Bu normal ve çoğu zaman dolandırıcılık değildir; sebebi kapının, kilidin ve saatin her seferinde aynı olmamasıdır. Ama bu farkın nereden geldiğini bilmezseniz, adreste karşınıza çıkan rakamı sorgulama gücünüz de olmaz.
Ücreti belirleyen etkenler
Bir çelik kapının açımıyla ahşap bir iç kapının açımı aynı işlem değildir. Çelik kapıda barel çekilir, bazen kilit mekanizmasına müdahale gerekir; ahşap kapıda çoğunlukla kartla veya ince aletle kilit dili geriletilir, kapıya zarar verilmez. İşlem süresi ve gereken ekipman değiştikçe ücret de değişir.
Saat de bir faktördür. Gece yarısı gelen bir çağrı ile gündüz saat 14:00'te gelen çağrı farklı fiyatlanır; bu, mesai düzeninin doğal sonucudur. Konyaaltı'ndan Muratpaşa'ya, ya da Muratpaşa içindeki Yüksekalan, Kırcami, Yenigün gibi çevre mahallelerden birine gidilecek olması da ekibin o an nerede olduğuna bağlı olarak süreyi ve dolayısıyla ücreti etkileyebilir.
Son etken parçadır. Kilit sağlamsa hasarsız açım yapılır, ekstra ücret çıkmaz. Ama barel kırılmış, pim dağılmış ya da mekanizma hasar görmüşse yeni parça takılması gerekebilir. Bu durumda parça bedeli işçilikten ayrı konuşulmalıdır, karıştırılmamalıdır.
Peki bu fark nerede sorun hâline gelir
Fark, size baştan söylenen rakamla kapıda söylenen rakam arasında büyük bir uçurum olduğunda sorun hâline gelir. İşte tam burada dikkat kesilmeniz gerekir.
Dikkat edilmesi gereken uyarı işaretleri
- Telefonda net bir tutar veya net bir aralık verilmiyor, "gelince bakarız, çok tutmaz" gibi belirsiz cümleler kuruluyorsa.
- Adrese gelen kişi kapıya bakmadan, kilidi hiç incelemeden çok yüksek bir rakam söylüyorsa.
- "Kilit zaten bozulmuş, değiştirmek şart" deniyor ama size kırılan parça gösterilmiyorsa.
- İşlem bitmeden, kapı hâlâ açık hâldeyken sizden nakit ödeme ve hemen ayrılma isteniyorsa.
- Fatura veya fiş istediğinizde "onu sonra hallederiz" deyip geçiştiriliyorsa.
- Kimlik veya oturduğunuza dair belge sorulmadan, hiçbir kontrol yapılmadan işleme başlanıyorsa. Bu aslında sizin güvenliğiniz için önemlidir, atlanması iyi bir işaret değildir.
İşlem öncesi mutlaka yapmanız gerekenler
Telefonda görüşürken kapı tipini, kilit markasını biliyorsanız söyleyin ve kabaca bir ücret aralığı isteyin. "Adreste kesinleşir" cevabı normaldir, ama hiçbir fikir verilmemesi normal değildir.
Ekip geldiğinde işleme başlamadan önce üç şeyi netleştirin: yapılacak işlemin ne olduğunu, hasarsız açım denenip denenmeyeceğini, parça değişimi çıkarsa bunun ayrı konuşulacağını. Sözlü onay yeterlidir ama bu onayı vermeden kapıya dokunulmasına izin vermeyin.
Adreste oturduğunuzu gösteren bir belge istenmesi sizi rahatsız etmesin; kimlik, fatura veya kira sözleşmesi göstermeniz hem sizi hem çilingiri korur. Bu adım atlanıyorsa, ciddi bir firmayla çalışmıyor olabilirsiniz.
İşlem bitince mutlaka fatura veya fiş isteyin. Yapılan işin adı, kullanılan parça varsa adı ve tutarı üzerinde yazsın. Bu kâğıt, ileride bir anlaşmazlık çıkarsa elinizdeki tek somut kanıttır.
Mağduriyet halinde başvuru yolu
Ödeme yapıldıktan sonra bir sorun fark ederseniz önce faturayı ve varsa fotoğrafları saklayın. Hizmeti aldığınız firmaya yazılı olarak (mesaj, e-posta) durumu bildirin. Sonuç alamazsanız Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurabilirsiniz; fahiş fiyat veya yapılmayan işin faturalandırılması gibi durumlar bu heyetin konusuna girer. Fatura yoksa bu süreç ciddi şekilde zorlaşır, bu yüzden fatura ısrarı boşuna değildir.
Tuzcular'da bir çilingir çağırmadan önce iki dakikanızı bu maddelere ayırmanız, kapı açıldıktan sonra karşılaşabileceğiniz can sıkıcı bir tartışmayı büyük ölçüde önler. Doğru soruları sorun, belge isteyin, işlemi onaylamadan başlatmayın.